Występowanie Monareczka kapturowa występuje na Nowej Gwinei, zarówno w części należącej do Indonezji, jak i do Papui-Nowej Gwinei. Zamieszkuje lasy nizinne i podgórskie. Spotykana przeważnie do około 375 m n.p.m., lokalnie do 1200 m n.p.m. Ptak ten nie migruje. Zasięg występowania (EOO – Extent of occurence) obejmuje teren 950 tys. km².
Ekologia Często spotykany w parach lub mieszanych stadach w podszycie i środkowych piętrach lasów, gdzie trudno go dostrzec. Dieta gatunku nie została dobrze poznana; wiadomo, że zjada głównie drobne bezkręgowce i larwy.
Sezon lęgowy ma miejsce w sierpniu i wrześniu. Zbadano nieliczne gniazda tego gatunku, były one zbudowane z ciemnych włókien roślinnych, korzonków i mchów (czasem ze zwisającym „ogonem”), wyścielone korzonkami epifitów. Gniazda znajdowały się na wysokości 1–1,65 m nad ziemią, w rozwidleniu gałęzi smukłych drzewek. W zniesieniu dwa ciemnobrązowe jaja z ciemniejszymi plamkami na szerszym końcu.