Instytut Efektywności Wykorzystania Materiałów – jednostka badawczo-rozwojowa Państwowej Rady Gospodarki Materiałowej istniejąca w latach 1974–1982, powołana w celu prowadzenia prac naukowo-badawczych, rozwojowych i wdrożeniowych w zakresie problematyki efektywnego stosowania i wykorzystania surowców i materiałówZarządzenie nr 59 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1974 r. w sprawie utworzenia Instytutu Efektywności Wykorzystania Materiałów. .
Powołanie Instytutu pozostawało w ścisłym związku z ustawą z 1961 r. o instytutach naukowo-badawczychUstawa z dnia 17 lutego 1961 r. o instytutach naukowo-badawczych. Ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o instytutach naukowo-badawczych. Obwieszczenie Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 7 maja 1965 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o instytutach naukowo-badawczych. .
Nadzór nad Instytutem sprawował Przewodniczący Państwowej Rady Gospodarki Materiałowej.