Oranżada w proszku (także lemoniada w proszku, czasem sorbet w proszku) – sproszkowana mieszanka do produkcji gazowanych napojów bezalkoholowych. Proszek musujący jest również farmaceutyczną postacią dawkowania niektórych leków lub suplementów diety.
Skład i działanie Jeśli do wody doda się mieszaninę sody oczyszczonej (wodorowęglanu sodu, NaHCO3) i kwasu winowego lub kwasu cytrynowego, soda oczyszczona i kwas zareagują ze sobą, tworząc winian sodu lub cytrynian sodu i kwas węglowy, który następnie rozpada się na wodę i dwutlenek węgla, co sprawia, że napój jest musujący.
Kwas cytrynowy (C6H8O7) wywołuje następującą reakcję endotermiczną:
Produkowane przemysłowo proszki musujące mogą również zawierać cukier, aromaty, barwniki spożywcze i inne dodatki.
Historia Już w XIX wieku produkowano proszek musujący (łac. Pulvis aërophŏrus, jak nazywali go farmaceuci). W tym okresie powszechna była mieszanina kwasu winowego.