Treść I Pan Kalasanty Pawęż Gozdawa przekazał narratorowi fragmenty swego pamiętnika. Przyznaje w nim z ukontentowaniem, że dał się zanieść Sasom w lektyce do Grüngerblum, zobaczyć Rafaela, o którym tyle się nakrzyczano. Zobaczył i owszem, kobieta w powietrzu i nic więcej. Widział tam również naszego króla Zygmunta, któremu alchemik z żaru wygrzebuje kasztany. Matejko to malował, ale o tym tyle nie nakrzyczano. I widział Kraszewskiego pod pomarańczami. Dla córki swej przejechał potem Włochy. Był w Pompei, która zgorzała, gdy ktoś ogień zapuścił z Wezuwiusza. Tak się nazywa, bo musiano sporo się napompować, żeby je ugasić. W Paryżu zaś widział Dyjannę pogańską z lędźwiami kamiennymi, co były jak żywe. I taka to jest różnica między sławnym Rafaelem, a tym co Dyjannę wyrżnął z kamienia.
II Narrator miał przed kilkoma dniami w ręku prywatny list Heleny Modrzejewskiej, w którym było o Panu Bogu, o słonecznym promieniu, o modlitwie, o materii jedwabnej na suknię, o teatrze i o bieżącym interesie... Nie pamięta, żeby coś równie udanego po polsku czytał. Nie pyta dlaczego wielka artystka gra dla Anglików. W społeczności, w której nikt nie był docenionym od kilkuset lat, nie ma sensu to pytanie.