Powstawszy ze snu Narrator postanowił go zapisać. Gdy już wszystko przygotował do pracy, odwiedził go Redaktor. Mówił przez czas dłuższy i poszedł. I choć wiele mówił nie powiedział nic. A w powietrzu pozostał swąd rozkładu słowa. Narratorowi pióro wypadło z ręki. Aż pewnego razu znalazł się na łące. Spotkał tam pastereczkę pasącą gęsi, którą nazywano głupią. Podała mu kwiat, w którym chwiało się gęsie pióro, które daremnie próbował uchwycić. Jej to zawdzięcza odzyskanie zdolności pisania, które obmierzili mu literaci.
Recepcja utworu Jan Kaczkowski (1907) uważał Stygmat za najdojrzalszą z nowel Norwida. Roman Zrębowicz (1910) widział w nim najczystszy lament nad cywilizacją europejską. Zenon Przesmycki (1912) dostrzegał w utworze syntetyczną wizję wszystkich doświadczeń poety będącą jego testamentem. René Lalou (1932) zwracał uwagę na cienie i stygmaty przeszłości rozpościerające się nad teraźniejszością. Zygmunt Falkowski (1933) zwracał uwagę na rozpiętość fabuły od przytulnego saloniku generałowej po przestworza wieków i epok, na umiejętność, która pozwala