thumb|Odmiana 'ColorBlaze Dipt in Wine' koleusa Blumego thumb|Coleus venteri Koleus, pochwiatka (Coleus Lour.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 300 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej i subtropikalnej Afryki, Azji, Australii i Oceanii.
Do rodzaju należy szereg roślin użytkowych. Popularną rośliną ozdobną, w strefach umiarkowanych uprawianą jako doniczkowa, jest koleus Blumego C. scutellaioides o licznych odmianach z wielobarwnymi liśćmi. C. esculentus, Coleus maculosus subsp. edulis i C. barbatus mają jadalne bulwy.C. caninus wykorzystywany jest jako repelent kotów i psów, C. barbatus sadzony jest w formie żywopłotów w Afryce i wykorzystywany jako roślina lecznicza, C. amboinicus służy jako przyprawa, roślina lecznicza i kosmetyczna.