Gród był przedmiotem walk Polan z Pomorzanami, a później z Brandenburgią. Według historyków nie jest jasne, czy najstarszy gród santocki pochodzący z VIII–X wieku zbudowali Pomorzanie czy Polanie. Zniszczenia spowodowane pożarami są uznawane za dowody ich walk o Santok. Zbudowanie nowego grodu w latach 968-970 oznaczało ustanowienie nad nim zwierzchnictwa piastowskiego. W czasach Mieszka I Santok był ważnym grodem piastowskim o statusie kasztelanii i osadą obronną na granicy Państwa Piastów i Pomorza Zachodniego. W II połowie XI wieku został on spalony i znalazł się przejściowo w rękach Pomorzan. Pod datą 1097 wzmiankował o nim Gall Anonim. Według zapisów w Kronice Galla Anonima ok. 1100 naprzeciw Santoka, który autor określił jako „strażnicę i klucz Królestwa Polskiego (łac. „regni custodia et clavis”), Pomorzanie wznieśli gród, który był tak wysoki oraz tak blisko położony względem niego, że widzieli oni wszystko, co się w Santoku dzieje. Książę wielkopolski Zbigniew przybywszy z wojskiem nie zdołał ich pokonać i dopiero uderzenie Bolesława Krzywoustego, zajęcie mostu oraz pościg doprowadził do bram nowego grodu. Według kronikarza Pomorzanie obawiając się jego utraty mieli go sami zniszczyć oraz opuścić.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Santok · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.