thumb|240px|M. Gropius: Sala koncertowa w Lipsku thumb|240px|Martin-Gropius-Bau thumb|240px|Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy Martin Carl Philipp Gropius (ur. 1824, zm. 1880) – niemiecki architekt epoki historyzmu.

Życiorys Po ukończeniu nauki w berlińskim Instytucie Rzemiosła (1843–1846), Gropius złożył egzamin na geodetę. Pobierał lekcje rysunku u Augusta von Kloebera (1846–1848), studiował na Akademii Budowlanej w Berlinie, pracował dla Johanna Heinricha Stracka i Adolfa Lohsego.

Po zdaniu egzaminu na architekta (1855), pracował przy budowach i jako asystent Karla Böttichera na Akademii Budowlanej. Od 1856 działał jako niezależny architekt. W latach 1862–1863 odbył podróż studyjną do Włoch i Grecji. W 1866 założył razem z Heino Schmiedenem wspólne biuro Gropius & Schmieden. W 1866 został profesorem Akademii Rzemiosła, następnie członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie i Wiedniu (1874) i w 1869 dyrektorem Królewskiej Akademii Sztuki i Rzemiosła (niem. Königliche Kunst- und Gewerbeschule).

Na studiach poznał historyzm – kierunek propagowany przez Karla Friedricha Schinkla i Karla Böttichera – któremu pozostał wierny.