W wieku XVI następuje intensywny rozwój przedmieść. Mury utrzymywano w dobrym stanie technicznym jeszcze do XVII wieku, kiedy to miasto po raz ostatni je wyremontowało mając na względzie funkcje obronne. Pożary, które zniszczyły miasto w 1789 i 1807 roku przyczyniły się do niszczenia murów. Cegłę z rozbiórki ich fragmentów wykorzystywano przy odbudowie spalonych domów. W 1824 roku władze zakazały rozbiórki murów, co pozwoliło uratować ok. 40% budowli.
Opis Mury i fosa Średniowieczny układ urbanistyczny Żor oparty jest na owalnicy, z rynkiem pośrodku i prostokątnym układem ulic (dostosowanym do układu zabudowy wcześniejszej osady). Cały układ owalnicy był otoczony murami obronnymi z fosą. Naturalne otoczenie miasta (bagna, rozlewiska) spowodowało, że nie było konieczności stawiania przedmurza. Mury ceglane stopniowo zastępowały ziemno-drewniane obwałowania. W murach znajdowały się dwie bramy zwane „Krakowską” i „Cieszyńską” lub „Raciborską”.
Odcinek muru po stronie północnej miasta jest starszy, wykonany w technice opus emplectum z cegły „palcówki”. Część południowa obwarowań powstała w połowie XIV wieku. Jest to pełny mur ceglany na kamiennym fundamencie. Fosa miała szerokość ok. 20 m i głębokość ok. 5 m.