Opis utworu „Koncert na orkiestrę” przeznaczony został na orkiestrę symfoniczną z potrójną obsadą instrumentów dętych drewnianych i poczwórną dętych blaszanych, a także kotły i trzy zestawy perkusyjne, dwie harfy, czelestę i fortepian. Jego wykonanie zajmuje ok. 28-30 minut.
Utwór składa się z trzech części: Intrada (Allegro masteoso) Capriccio notturno e Arioso (Vivace) Passacaglia, Toccata e Corale (Andante con moto – Allegro giusto) Wstępna część, Intrada opiera się na melodiach „A cyje to kuniki” oraz „A gdziez mnie odjezdzas, Walusieńku panie?”.
Druga część utworu ma formę scherza z triem, wykorzystuje też melodię pieśni „Przeciężgnę się siwą gołębicą”.
Finałowa część jest dłuższa niż dwie poprzednie i według Andrzeja Chłopeckiego zapowiada późniejsze techniki kompozytorskie Lutosławskiego, takie jak łańcuchowość. Ma ona trzy człony o nazwach nawiązujących do muzyki barokowej (passacaglia, toccata i chorał). W tym ostatnim wykorzystywana jest melodia „Na piasecku młyneczek”.