Helena czyli Hajdamacy na Ukrainie – dramat Jana Nepomucena Kamińskiego. Prapremiera odbyła się we Lwowie 20 grudnia 1819.
Pierwowzór Utwór stanowi przeróbkę sztuki Theodora Körnera pt. Hedwig, die Banditenbraut, którą Jan Nepomucen Kamiński osadził w polskich realiach. Jako tło fabuły wykorzystał historyczne wydarzenie: powstanie hajdamaków na Ukrainie..
Tło historyczne Akcja utworu rozgrywa się w 1770 r. (półtora roku po ataku na Humań) na tle powstania hajdamaków na Ukrainie. Jest to jeden z najwcześniejszych polskich utworów literackich poruszających tę tematykę, która zyskała na popularności dopiero w okresie romantyzmu (m.in. utwory: Zamek kaniowski i Sen Srebrny Salomei).
Treść Hajdamacy przygotowują atak na zamek Starosty nad Dniestrem. Tymczasem Starosta przeprowadza poważną rozmowę z łowczym Horejką: ponieważ Horejko uratował Staroście życie, może prosić o wszystko, czego tylko zapragnie. Horejko nie waha się długo - prosi natychmiast o rękę wychowanki Starosty - pięknej Heleny. Prośba nie może być jednak spełniona: Helenę z wzajemnością kocha także syn Starosty - Wacław. Sama Helena bohatersko godzi się oddać rękę Horejce w obawie przed zemstą okrutnego rozbójnika, która może uderzyć w jej bliskich, jednak Starosta stanowczo się temu sprzeciwia.