Macierz Ziemi Cieszyńskiej (początkowo: Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego, po 1918 Macierz Szkolna Ziemi Cieszyńskiej) – jedna z najstarszych polskich organizacji patriotycznych na Śląsku Cieszyńskim, powstała 9 listopada 1885 roku. Jej celem było wspieranie i rozwój szkolnictwa polskiego oraz utrzymywanie ducha polskości wśród polskich mieszkańców ziemi cieszyńskiejhttps://openairmuseum.info/pl/chronologia-dziejow-miasta/1895-Macierz-Szkolna-dla-Ksiestwa-Cieszynskiego-uruchamia-polskie-gimnazjum. Pierwszym Prezesem był Paweł Stalmach. Aktualnym (od 2022 roku) XX Prezesem Zarządu Głównego Macierzy Ziemi Cieszyńskiej jest dr Cezary Tomiczek – ur. 1975 r. w Cieszynie - nauczyciel, wykładowca akademicki, manager, działacz społeczny, wolontariusz.