Po decyzji Sejmu Donald Tusk zainicjował na 4 czerwca 2023 antyrządowy marsz w Warszawie, w którym według szacunków urzędników miejskich wzięło udział około pół miliona osób. 29 maja 2023 prezydent Andrzej Duda podpisał oraz wysłał do Trybunału Konstytucyjnego w trybie następczym „lex anty-Tusk”, co spotkało się z krytyką wielu środowisk, polskiej i zagranicznej prasy i prawników oraz doprowadziło do zwiększenia zainteresowania marszem w przestrzeni publicznej. Po podpisaniu ustawy część naukowców będących w organach doradczych prezydenta Dudy zrezygnowało ze swojej funkcji i część z nich zapowiedziała lub oficjalnie poparła udział w marszu. 3 dni później Andrzej Duda złożył w Sejmie projekt zmiany podpisanej przez siebie ustawy mający na celu wprowadzenie zmian niektórych jej postanowień wzbudzających kontrowersje, wyrażane między innymi przez Parlament Europejski i Komisję Wenecką. Kontrowersje wzbudzał katalog kar, jakie mogła nakładać komisja oraz brak procedury odwoławczej. Zmiany postulowane przez prezydenta uchwalono nowelizacją z 8 sierpnia 2023.