thumb|250px|Obrazu ukazujące rozmowę Jezusa z Samarytanką autorstwa Angeliki Kauffmann Samarytanka – postać biblijna pojawiająca się w Ewangelii św. Jana (4:4–42). Ewangelia opisuje jej rozmowę z Jezusem przy Studni Jakuba w pobliżu miasta Sychar.

Ewangelia nie podaje jej imienia. Zaznacza tylko, że jest Samarytanką. W tradycji Kościoła prawosławnego kobieta ta nosi jednak imię Fotyna. . Kościół prawosławny utożsamia ją ze św. Fotyną, męczennicą wczesnochrześcijańską o tym imieniu, zamordowaną za wiarę w 66 roku.

Tekst ewangelii [Jezus] opuścił Judeę i odszedł znów do Galilei. Trzeba Mu było przejść przez Samarię. Przybył więc do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar, w pobliżu pola, które [niegdyś] dał Jakub synowi swemu, Józefowi Było tam źródło Jakuba. Jezus zmęczony drogą siedział sobie przy studni. Było to około szóstej godziny Nadeszła [tam] kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: «Daj Mi pić!» Jego uczniowie bowiem udali się przedtem do miasta dla zakupienia żywności. Na to rzekła do Niego Samarytanka: «Jakżeż Ty będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić?» Żydzi bowiem z Samarytanami unikają się nawzajem.