Matejko i jego żona Teodora otrzymywali nawet listy z pogróżkami, w których oskarżani byli o antypatriotyzm i działanie na szkodę Polski. Cała sytuacja była dla artysty wykańczająca, jego zdrowie oraz relacje z przyjaciółmi i żoną pogorszyły się. Przytłoczony malarz zdecydował się na stworzenie ironicznego obrazu, ukazującego trudne położenie artysty: „Jestem jak pod pręgierzem. Skazali mnie na śmierć. Tak, bo jeśli nie kupią nic mojego i wmówią mieszczaństwu, że maluję źle, to skończą mnie jako człowieka i jako artystę. Chcą mnie doprowadzić do tego, żebym sobie odebrał życie. Ale ja przecież zrobić tego nie mogę. Nie chcę przegrać tu i Tam! Ale dam im poznać, że zrozumiałem ich. Namaluję obraz, na którym wykonują na mnie wyrok śmierci. Może w ten symboliczny sposób okupię się? Może się tym zadowolą?”.
Matejko w swoim pierwotnym obrazie ukazał twarze osób, które najbardziej skrytykowały Rejtana. Wyrok odczytywał więc hrabia Stanisław Tarnowski, pozostali dwaj mężczyźni to Lucjan Siemieński oraz Józef Ignacy Kraszewski. Malarz zdał sobie jednak sprawę z tego, że może to wywołać kontrowersje i finalnie zmienił wygląd postaci.
Przypisy
Kategoria:Obrazy Jana Matejki Kategoria:Obrazy w Muzeum Narodowym w Warszawie