Referendum zaproponowane przez następcę z Partii Pracy, Harolda Wilsona miało na celu renegocjację warunków uczestnictwa Wielkiej Brytanii we Wspólnocie. Bezpośrednią przyczyną był podział w Partii Pracy wywołany faktem członkostwa Wielkiej Brytanii w EWG i silną opozycją wewnątrzpartyjną. Referendum miało dać okazję do zażegnania konfliktu i niedopuszczenia do rozbicia partii. Programy wyborcze Partii Pracy z lutego i października zapowiadały renegocjację warunków uczestnictwa i referendum.
Powody sceptycyzmu wobec uczestnictwa w EWG były następujące: obawa przed utratą suwerenności państwa złożoność struktur EWG nadmierny wpływ innych krajów na sprawy wewnętrzne Wielkiej Brytanii możliwe bezrobocie z uwagi na łatwy dostęp do dóbr produkowanych w innych krajach EWG możliwość zostania płatnikiem netto konsekwencje udziału w unii monetarnej wspólna polityka rolna
Po akcesji Wielkiej Brytanii do EWG nastąpił kryzys paliwowy w 1973 r. i znaczny wzrost cen paliw na światowych rynkach. Wyhamował również eksport dóbr brytyjskich do krajów Wspólnoty. Samo referendum zostało odebrane jako kontrowersyjne;