Efekt ślepej plamki to jeden z błędów poznawczych, tendencja do niezauważania skrzywień i błędów we własnym myśleniu, przy jednoczesnym przypisywaniu ich innymE. Pluta, Jakie mózg płata nam figle? O błędach poznawczych, https://web.swps.pl/strefa-psyche/blog/relacje/19059-jakie-mozg-plata-nam-figle-o-bledach-poznawczych?dt=1705575453579 (dostęp: 18.01.2024)..
Nazwa pochodzi od części siatkówki oka, która pozbawiona jest fotoreceptorów. Brak fotoreceptorów powoduje luki w polu widzenia. Podobnie w myśleniu, występują luki.
Nazwa efektu została zaproponowana przez Emily Pronin w 2002 roku. Według niej ludzie mają tendencję do twierdzenia, że są obiektywni i bezstronni, jednocześnie uważając innych za nieobiektywnych i stronniczychPronin, E., Lin, D. Y., & Ross, L. (2002). The bias blind spot: Perceptions of bias in self versus others. Personality and Social Psychology Bulletin, 28(3), 369–381..
Eksperymenty i badania Wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie Management Science pokazują, że efekt ślepej plamki jest powszechny. Tylko 1 osoba z 661 uczestników badania stwierdziła, że jest bardziej stronnicza od przeciętnego człowiekaSh.