Malowany ptak Kosińskiego był pierwszym w literaturze oskarżeniem Polaków o okrucieństwo wobec Żydów, a tym samym o współudział w Holokauście.
Kosińscy w czasie okupacji niemieckiej Przez lata Jerzy Kosiński opowiadał podczas spotkań o swoich dziwacznych i przerażających doświadczeniach z dzieciństwa, gdy borykał się, by samodzielne przetrwać w czasie II wojny. W Malowanym ptaku opisał losy chłopca ukrywającego się w czasie okupacji, głównie przed okrutnymi polskimi chłopami. Matka Kosińskiego potwierdziła utrzymywaną przez niego wersję wydarzeń, wedle której był on podczas wojny oddzielony od rodziców.
W rzeczywistości rodzice Jerzego, Mojżesz Lewinkopf i Elżbieta Lewinkopf (z domu Weinreich, wg IPN Liniecka), wraz z synem Jerzym, czteroletnim synem ich znajomych Heniem i opiekunką Katarzyną, po opuszczeniu Łodzi, przez Sandomierz i Radomyśl nad Sanem, jesienią 1942 dotarli do Dąbrowy Rzeczyckiej. Zamieszkali w baraku mieszkalnym należącym do Andrzeja Warchoła.