Do statutowych zadań należy m.in.: organizacja, prowadzenie doskonalenia i dokształcania pracowników oświaty, doradztwo merytoryczne i metodyczne, prowadzenie działalności wydawniczej, prowadzenie kursów kwalifikacyjnych, współpraca z innymi placówkami.
Zadania realizowane są przez formy działalności takie jak: wspomaganie szkół/placówek oświatowych, sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli i dyrektorów, konferencje, seminaria, kursy doskonalące, warsztaty, webinaria, szkolenia członków rad pedagogicznych, zespołów przedmiotowych/problemowych, konsultacje indywidualne, inne formy doskonalenia (w tym: lekcje otwarte, konkursy, projekty edukacyjne, wizyty studyjne, zajęcia otwarte).
W placówce funkcjonuje Podlaska Platforma Edukacyjna, której głównym celem jest tworzenie i rozwijanie zasobów edukacyjnych.
Działalność wydawnicza Publikacje wydawane są w wersji drukowanej i cyfrowej. W latach 1960–2020 wydano ok. 200 pozycji zwartych zawierających głównie pomoce metodyczne, jak też materiały o tematyce regionalnej i historii podlaskiej oświaty. Od roku 1993 do 1998 ukazywał się miesięcznik Białostocki Biuletyn Oświatowy, a w latach 2000–2011 dwumiesięcznik Aspekty.