Krzyż i półksiężyc. Powieść dla młodzieży na tle ostatniej wojny bałkańskiej – powieść przygodowa dla młodzieży Władysława Umińskiego z 1913 roku. Jej akcja rozgrywa się na tle wydarzeń historycznych (I wojna bałkańska) z motywem fantastyczno-naukowym.

Powieść zilustrował 12 rysunkami Emil LindemanTygodnik Illustrowany. R.54, nr 50 (13 grudnia 1913) S. 938.

Historia wydań Powieść wydano w 1913 roku w wydawnictwie Gebethner i Wolff i wznowiono w 1924.

Fabuła Tłem powieści jest I wojna bałkańska z 1912 roku, a jej bohaterami są Polacy (m.in. piloci pułkownik Zadorski i kapitan Zabiełła, a także Polki-lekarki) z zaboru austriackiego, członkowie Ochotniczego Oddziału Wywiadowców Napowietrznych („tajnej organizacji wspomagających Słowian walczących na Bałkanach”) wspierającego chrześcijańską Ligę Bałkańską (tytułowy „krzyż”) przeciw muzułmańskiej Turcji (tytułowy „półksiężyc”). W tle rozgrywa się też „afera szpiegowska”.