Tego samego dnia powstał statut organizacji. Copernicus-Verein oficjalnie rozpoczęło swoją działalność 19 lutego 1854 roku. Na jego czele stanął nadburmistrz Torunia Theodor Körner.
Lata 1854–1877 W chwili powstania do Copernicus-Verein przynależało 13 osób. Do 1871 roku liczba członków wzrosła do 62, przy czym większy wzrost odnotowano krótko przed jubileuszem kopernikowskim. W 1908 roku liczba członków przekroczyła sto. Coppernicus-Verein zrzeszało głównie niemiecką inteligencję, miało słabą reprezentację duchownych katolickich i protestanckich. Towarzystwo reprezentowali również honorowi członkowie z Włoch oraz przedstawiciele żydowscy (m.in. Izaak Mieses).
thumb|upright|Leopold Prowe, prezes Coppernicus-Verein w latach 1870–1877 Przez pierwsze lata Copernicus-Verein zajmowało się popularyzacją historii. Towarzystwo kładło duży nacisk na zbieranie pamiątek historycznych i dzieł sztuki. Na przestrzeni lat Coppernicus-Verein pozyskało m.in. portret burmistrza Torunia Jakuba Henryka Zerneckego, zbiór fotografii Rudolfa Brohma. W 1873 roku Copernicus-Verein (głównie za sprawą Leopolda Prowego) wydało pisma i listy Mikołaja Kopernika pod tytułem Monumenta Copernicana oraz nową edycję De revolutionibus orbium coelestium. W tym samym roku Copernicus-Verein uczestniczyło w obchodach 400.