Trismus – powieść o tematyce wojennej Stanisława Grochowiaka, wydana w 1963 r. przez Wydawnictwo Iskry.
Fabuła Powieść, opisująca fikcyjną historię służby i miłości funkcjonariusza SS, stylizowana jest na autobiograficzne zapiski niewymienionego z nazwiska komendanta obozu w Bawarii w Niemczech. W przedmowie Stanisław Grochowiak opisuje, jak rzekomo trafił na jej manuskrypt, otrzymując go w darze od kapitana statku, który znalazł go na pokładzie jachtu rozbitego o skały wysepki u wybrzeża Brazylii. Po dłuższym czasie zdecydował się go przetłumaczyć i wydać. Powieść składa się z sześciu części:
„Miłość” – anonimowy narrator w randze Hauptsturmführera SS od 1939 r. jest komendantem obozu koncentracyjnego w fikcyjnym miasteczku Glückauf w Bawarii. Ślepo przekonany o słuszności idei nazistowskich, skrupulatnie wypełnia swoje obowiązki, uważa jednak, że idee te wymagają od niego również założenia rodziny i spłodzenia potomka. Jego wybór pada na Dunkę Nelli Doder, którą poznał podczas wizyty w Berlinie. W 1940 r. oświadcza się Nelli, która przyjmuje jego oświadczyny;