Askospory są elipsoidalne z zaokrąglonymi końcami, rzadko wrzecionowate, szkliste, raczej małe (do 9 × 5 µm), bez kropli oleju i granulek, niełatwo wytwarzające powietrzne inkluzje (pęcherzyki De Bary’ego), raczej grubościenne, gładkie. Parafizy często raczej skąpe, smukłe, nitkowate, słabo rozgałęzione, często z pogrubionymi wierzchołkami (do 3,5–7 μm) i pokryte grubą warstwą brązowawego lub żółtawego, amorficznego pigmentu. Askospory są wyrzucane na siłę i synchronicznie w postaci lepkiej masy. Anamorf zwykle brak, jeśli występują, przypominają rodzaj Hyphozyma.
Grzyby saprotroficzne, większość gatunków to grzyby koprofilne, występujące w glebie (grzyby glebowe) i na odchodach zwierząt. Większość gatunków to kriofile, których optymalny wzrost następuje w temperaturze 10–15 °C i występują głównie w ekosystemach subarktycznych i arktycznych. Mogły wyewoluować w odpowiedzi na podwójne wyzwanie, jakim jest niska temperatura podczas rozwoju na łajnie, i potrzeba przetrwania przejścia przez jelita zwierząt stałocieplnych.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Thelebolaceae, Thelebolales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.