Aleksander Ryszard Bańka (ur. 1979) – polski filozof i politolog; doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie filozofii.

Życiorys Doktorat w dyscyplinie filozofii obronił 17 stycznia 2007 roku na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach dysertacją Désiré Merciera ogólna teoria pewności, przygotowaną pod kierunkiem prof. Krzysztofa Wieczorka. Habilitację w tej samej dyscyplinie uzyskał 30 września 2014 roku. Profesor uczelni Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pracuje w Instytucie Filozofii Wydziału Humanistycznego UŚ.

Członek Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Katowickiej; wieloletni świecki lider Centrum Duchowości Ruchu Światło-Życie Archidiecezji Katowickiej, a obecnie lider wspólnoty Rodzina Świętego Szarbela w Polsce i jej przewodniczący; autor książek o tematyce religijnej; związany z ruchem charyzmatycznym, od wielu lat posługuje modlitwą i na wiele sposobów głosi Ewangelię. Mianowany delegatem Kościoła w Polsce na otwarcie procesu synodalnego w Rzymie. Członek Rady Komisji Episkopatu Polski do spraw Apostolstwa Świeckich i delegat Konferencji Episkopatów Europy na XVI Zgromadzenie Ogólne Synodu Biskupów w Rzymie.