thumb|Zapis nutowy Gniezno – miasto w województwie wielkopolskim, pierwsza stolica Polski, pierwsza metropolia kościelna w Polsce, miasto św. Wojciecha. Siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego i gminy Gniezno oraz archidiecezji (arcybiskupów gnieźnieńskich i prymasów Polski).
Miasto królewskie lokowane w latach 1238–1239 położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.
Według danych GUS z 31 grudnia 2020 r., Gniezno liczyło 67 570 mieszkańców i było pod względem liczby ludności szóstym miastem w województwie wielkopolskim, a także 56. spośród najludniejszych miast w Polsce.
Pochodzenie nazwy thumb|left|Denar Bolesława Chrobrego z XI w. z łacińską nazwą miasta Gniezno – GNEZDVN CIVITAS thumb|Płytka ceramiczna z wyobrażeniem orła, Gniezno XII wiek thumb|left|Pieczęć z herbem Gniezna thumb|upright|Konfesja św. Wojciecha z 1915 roku thumb|upright|Obecna konfesja św. Wojciecha thumb|upright|Herb Gniezna z księgi radzieckiej z 1779 r. Według legendarnego wywodu nazwa miasta pochodzi od słowa „gniazdo” oraz „gnieździć się” i związana jest z legendą powstania państwa polskiego. Jedną z pierwszych wzmianek o miejscowości Gnesin urbs, Gnesni suburbium oraz Gnesen zamieścił w łacińskiej kronice Thietmara spisanej w latach 1012–1018 biskup merseburski oraz kronikarz Thietmar.