Mykotoksykoza – choroba ludzi i zwierząt wywołana zatruciem mykotoksynami wytwarzanymi przez grzyby. Nazwą tą obejmuje się zatrucie ostre, chroniczne lub przewlekłe po spożyciu mykotoksyn i należy je odróżnić od mykozy – choroby wywołanej rozwojem grzybów w organizmie ludzkim lub zwierzęcym. Do mykoz należą np. często występujące grzybica skóry lub rzadsze grzybice narządowe. Badaniem mykotoksyn zajmuje się interdyscyplinarna nauka mykotoksykologia. Gwałtowny jej rozwój nastąpił po 1960 r., w którym w Anglii wskutek masowego zatrucia mykotoksynami zginęło około 100 tysięcy indyków.

Mykotoksykoza u ludzi Najdawniej znanym typem mykotoksykoz jest ergotyzm, czyli ciężkie zatrucia ziarnem zbóż zawierającym sporysz. W Europie zatrucia nimi u ludzi znane są od średniowiecza. Objawiają się halucynacjami i przykurczami mięśni, prowadzącymi z powodu niedokrwienia do martwicy tkanek (w szczególności kończyn), a przy większej dawce śmiercią. U owiec i bydła powodują paraliż, często kończący się śmiercią.

Rozwijające się na kłosach pszenicy, pszenżyta, jęczmienia i wielu gatunkach traw grzyby z rodzaju Claviceps wytwarzają sklerocja zawierające szereg toksyn. Są one przyczyną wielu zatruć zwierząt na kontynencie australijskim i w Nowej Zelandii.