mały|Rekonstrukcja uzbrojenia rzymskiego triarii z II w. p.n.e. (na wyposażeniu m.in. lorica hamata) Lorica hamata – zbroja kolcza (kolczuga) pochodzenia celtyckiego wprowadzona do wyposażenia żołnierza rzymskiego najprawdopodobniej w IV w. p.n.e. lub III w. p.n.e. Lorica hamata wykonywana była zwykle z kółek żelaznych nitowanych i sklepywanych, o wiele rzadziej z kółek sztancowanych. Lorica hamata posiadała różne długości. Kolczuga mogła sięgać do torsu lub aż do ud. Głównymi zaletami zbroi były: prosta naprawa oraz dopasowanie do ciała gwarantujące swobodę ruchu. Wady tego typu pancerza to wysoka waga (ok. 10-15 kg) oraz długi i kosztowny proces produkcji.

Typy kolczugi Rozróżniamy 3 typy zbroi:

Typ celtycki – z peleryną na ramionach Typ grecki – złożona z napierśnika i naplecznika oraz klap naramiennych podbitych skórą Typ tuniki – będący charakterystyczną odmianą rzymską

Użycie Według Polibiusza (piszącego w II w. p.n.e.) kolczug używali legioniści rzymscy należący do klas posiadających majątek o wartości 10000 drachm. Mimo tego zbroja cieszyła się dużą popularnością wśród żołnierzy. Po tzw. "reformach Mariusza" lorica hamata stała się jednym z głównych typów zbroi.