Biografowie wskazują też na powszechny brak zrozumienia dla działalności społeczno-oświatowej Moniuszki, który w popularnej opinii był uznawany za niepoczytalnego chłopomana, który z własnej woli stracił cały majątek.

Upamiętnienie Za życia Dominika Moniuszki nie powstało wiele poświęconych mu tekstów o charakterze biograficznym. Wzmianka o tym pojawiła się w artykule Tygodnika Petersburskiego z 1840 roku.Szkoda, że dotychczas nie ma szczegółowego zakładów opisania Pocieczoła i Filozofa - Obywatela, który wyłącznie poświęcony dla dobra ludzkości, mało jest komu znajomym.Pierwszy encyklopedyczny wpis dotyczący Dominika Moniuszki pojawił się w 18 tomie Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z 1864 r. Jego autorem był Alojzy Kuczyński. W publikacjach biograficznych Dominik Moniuszko pojawia się przede wszystkim jako członek rodziny Stanisława Moniuszki. Kilka stron biografii kompozytora poświęcili na opisy szkół w Pocieczole i Radkowszczyźnie Bolesław Wilczyński oraz Aleksander Walicki.