Oleksin (także Aleksin)* (ros. Алексинская волость, lit. Oleksino valsčius) – dawna gmina wiejska (włość) istniejąca w latach 1861–1915 na Białostocczyźnie. Siedzibą gminy był Oleksin.
Imperium Rosyjskie Gmina zbiorowa Oleksin powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w 1861 roku. Była częścią powiatu bielskiego należącego (od 1843) do guberni grodzieńskiej. W 1890 roku gmina Oleksin obejmowała 48 miejscowości i zamieszkiwało ją 4812 osób.
I wojna światowa Podczas I wojny światowej gmina wraz z powiatem bielskim należała do okupowanego przez Niemcy Ober-Ostu (w okręgu Białystok), gdzie znacznie zmieniono granice i podział administracyjny powiatu bielskiego. Spośród jego 15 gmin, zachowano 9 i zniesiono 6, ponadto utworzono 10 nowych W związku z tym, gmina Oleksin została zniesiona, po czym: obszar na północ od Brańska wszedł w skład nowej gminy Domanowo, obszar na południe od Brańska i na zachód od Nurca wszedł w skład nowej gminy Widźgowo, obszar na południe od Brańska i na wschód od Nurca wszedł w skład nowej gminy Łubin, najdalej na południowy wschód wysunięty fragment wszedł w skład nowej gminy Kąty (Andryjanki), najdalej na południowy zachód wysunięty fragment włączono do gminy Grodzisk (Smolugi), fragment tuż na zachód od Brańska wszedł w skład nowej gminy Rudka.