Trudny problem świadomości (ang. hard problem of consciousness) – w filozofii umysłu, trudny problem świadomości polega na wyjaśnieniu, dlaczego i jak ludzie i inne organizmy żywe posiadają qualia, świadomość fenomenalną czy subiektywne doświadczenia.
Problem ten jest przeciwstawiany do „łatwych problemów”, które dotyczą wyjaśnienia, dlaczego systemy fizyczne dają (zdrowemu) człowiekowi zdolność do rozróżniania i integracji informacji oraz wykonywania funkcji behawioralnych i jakie są neuronalne korelaty świadomości odpowiadające tym zdolnościom. Łatwe problemy są podatne na wyjaśnienie w kategoriach mechanizmów obliczeniowych lub neuronowych, ponieważ dotyczą one określonych funkcji poznawczych, poprzez określenie fizycznych mechanizmów odpowiedzialnych za te funkcje. Zwolennicy trudnego problemu świadomości twierdzą, że trudny problem jest odrębny od tych problemów, ponieważ wyjaśniając wszystkie funkcje poznawcze i mechanizmy, wciąż nie wyjaśnia się, dlaczego i jak pojawia się subiektywne doświadczenie towarzyszące tym mechanizmom.