Na przeciwnym biegunie znalazła się założona w 1966 roku Artist Placement Group, która dążyła do programowego współdziałania artystów z rządem i korporacjami. W 1968 roku, w odpowiedzi na hasła ruchów studenckich, rozpoczęły działalność dwie komuny niezależnych artystów: The Blackie i Inter-Action. Czerpały one z dokonań SI i GRAV, a powstały w kontrze do działalności APG. Utworzyły one nową gałąź sztuki partycypacyjnej jaką jest sztuka społeczności, która w sposób programowy oddawała prerogatywy w dziedzinie tworzenia, oceniania i dystrybuowania sztuki nieprofesjonalnym, lokalnym społecznościom. Dalszym rozwinięciem sztuki społeczności są projekty pedagogiczne, w których przedmiotem sztuki jest proces nauczania. Artysta formuje grupę edukacyjną niezależną od państwowych systemów edukacji, stawając tym samym w kontrze do ograniczeń nakładanych przez politykę instytucji. Przykładami takich działań były Free International University of Creativity and Interdisciplinary Research Josepha Beuysa (zał. 1973), Cátedra Arte de Conducta Tanii Bruguery (2002-9) czy Klasa Einsteina Pawła Althamera (2005).