Franciszak Umiastouski, biał. Францішак Умястоўскі, ps. „Dziadźka Pranuk” (ur. 10 lutego 1882 w Wilnie, zm. w kwietniu lub maju 1940 w Katyniu) – białoruski prozaik, poeta, publicysta oraz działacz kulturalno-oświatowy i narodowy.
Życiorys Pochodził ze szlacheckiej rodziny komesów Pierzchała-Umiastowskich. Był synem Jana i Anny z Olechnowiczów, stryjecznym bratem Franciszka Alachnowicza. Kształcił się w II gimnazjum rosyjskim w Wilnie, które musiał opuścić, za udział w demonstracji przy odsłonięciu pomnika Michaiła Murawjowa „Wieszatiela”. Naukę kontynuował w mechaniczno-technicznej szkole średniej w Niżnym Nowogrodzie, z której także został zwolniony za udział w strajku. Maturę zdał w Carskim Siole w 1903 r. W 1914 r. ukończył studia na Wydziale Chemicznym Instytutu Technologicznego w Petersburgu. W okresie studiów zaangażował się w działalność w białoruskich narodowych organizacjach młodzieżowych. W latach 1902–1904 należał do nielegalnego Kręgu Białoruskiej Ludowej Oświaty i Kultury. W grudniu 1903 r. pod pseudonimem „Dziadźka Pranuk” został opublikowany jego pierwszy wiersz Wiecier. W 1905 r. przyjechał do Wilna, pełniącego wówczas centrum białoruskiego ruchu narodowego. W 1906 r. był współtwórcą gazety „Nasza dola”, której nakład często rekwirowano za zbytni radykalizm. W 1908 r. zamieszkał na wsi w guberni witebskiej.