Kwestia wprowadzenia zaawansowanych systemów irygacji jest przedmiotem dyskusji naukowych. Początkowo sądzono, że system powstał w związku ze zmianami klimatycznymi, prowadzącymi do okresowych susz i niedoborów wody. Badania klimatyczne przeprowadzone w regionie jeziora Wan nie potwierdziły jednak tej hipotezy. Analiza pyłków roślinnych wskazuje, że klimat wschodniej Anatolii, Armenii i północno-wschodniego Iranu w okresie istnienia Urartu był zbliżony do współczesnego. Oznacza to, że region nie doświadczał długotrwałych okresów suszy, które mogłyby uzasadnić konieczność budowy skomplikowanych systemów nawadniania. Warunki naturalne, choć charakteryzowały się sezonowymi wahaniami opadów, zwłaszcza w okresie letnim, były ogólnie sprzyjające rolnictwu. Istniejące zasoby wodne były wystarczające do zaspokojenia potrzeb rolnictwa, opierającego się na naturalnych cyklach hydrologicznych. Rola irygacji w urartyjskim rolnictwie była zatem bardziej złożona. Choć w niektórych regionach, takich jak dolina Araksu czy dorzecze Muratu, nawadnianie było niezbędne ze względu na specyficzne warunki glebowo-klimatyczne, w większości obszarów królestwa pełniło raczej funkcję uzupełniającą.