Abū ʿAbd Allāh Muḥammad ibn Jaʿfar ibn Muḥammad ibn Hārūn al-Muʿtazz bi-ʾLlāh (), znany lepiej pod tytułem królewskim al-Muʿtazz bi-ʾLlāh (, Ten, którego Bóg umacnia) (ur. 847 w Sammarrze, zm. 16 lipca 869 tamże) – trzynasty kalif Abbasydów.
Historia Al-Muʿtazz bi-ʾLlāh został mianowany kalifem przez wojska tureckie w Samarze w 865 roku, kiedy kalif Al-Musta’in (862–866) uciekł do Bagdadu, aby uciec przed wpływami tureckimi. Po tym, jak wojska tureckie zmusiły al-Musta’ina do poddania się i abdykacji, al-Muʿtazz został 26 stycznia 866 roku powszechnie uznany za nowego kalifa. Później, pomimo zapewnień bezpieczeństwa, kazał zamordować swojego poprzednika.
Jednak al-Mu’tazz mógł polegać jedynie na wojskach tureckich w swoich rządach, ponieważ Tahirydzi w Chorassan i Arabowie wspierali al-Musta’ina podczas wojny domowej. Aby zmniejszyć tę silną zależność od Turków, próbował skłócić tureckich dowódców ze sobą. Stracił jednak reputację i autorytet.
Odkąd gubernatorzy prowincji uzyskali autonomię, a nawet niepodległość w wyniku walk o władzę w Samarze (patrz: Tulunidzi), sytuacja finansowa al-Muʿtazz pogorszyła się. Kiedy żądania zapłaty wojsk tureckich nie mogły już być spełnione, al-Mu’tazz został obalony i zabity w lipcu lub sierpniu 869 roku.