thumb|Vincent van Gogh, Irysy (1890) mały|Francisco de Zurbarán Martwa natura (ok. 1636) mały|Harmen Steenwijck Vanitas (1640) mały|Evaristo Baschenis, Instrumenty muzyczne na stole (1650) mały|Willem Kalf, Martwa natura (1660) mały|Paul Cézanne, Martwa natura z jabłkami (ok. 1890) mały|Trofea myśliwskie na tle krajobrazu, mal. nieznany, obraz zestawiony z dwóch różnych, Galeria Obrazów Pałacu Na Wyspie, Warszawa (1783)
Martwa natura – gatunek malarski obejmujący kompozycje, zwykle malarskie lub rysunkowe, składające się ze stosunkowo niewielkich, nieruchomych, najczęściej nieożywionych przedmiotów, dobranych ze względów kompozycyjno-estetycznych lub symbolicznych.
Pospolitymi elementami martwych natur są owoce, kwiaty, książki, naczynia, broń, przyrządy myśliwskie, przybory kuchenne, przybory do palenia tytoniu, świece, karty i inne gry, instrumenty muzyczne itp. Częstym i niejednokrotnie głównym motywem są też najróżniejsze produkty spożywcze, jak owoce, ryby, pieczywo, jaja itp., czasem układane w kompozycję mającą sugerować gotowy posiłek, np. śniadanie. W martwych naturach pojawiają się też niewielkie żywe zwierzęta jak owady czy skorupiaki. Jeżeli w martwej naturze pojawia się większe zwierzę, lub – sporadycznie – nawet postać ludzka, to nigdy jako główny temat.