Saksofon basowy (skrót: sxf b) – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych, typ saksofonu o donośnym i niskim brzmieniu.
Historia Saksofon basowy w stroju C był pierwszym rodzajem saksofonu zaprezentowanym przez jego wynalazcę, Adolphe’a Saxa w 1841 roku. Opisał go w stroju B pod numerem 2 w patencie nr 3226 z 21 marca 1846 roku na osiem saksofonów. Pierwsze publiczne wykonanie muzyki na saksofon basowy nastąpiło 3 lutego 1844 roku w Paryżu, Adolphe Sax wykonał wówczas partię saksofonu basowego w aranżacji sekstetu Hectora Berlioza pt. . Berlioz bardzo docenił brzmienie saksofonu i uważał, że wówczas nie było w użyciu instrumentu basowego porównywalnego z saksofonem. W latach 50. XIX wieku powstawały sporadycznie kompozycje muzyki klasycznej z partiami saksofonu basowego, jednak dużo bardziej był on popularny we francuskich orkiestrach wojskowych w latach 70. XIX wieku.
Kompozytor i kapelmistrz jako jeden z pierwszych wykorzystywał wynalazek Saxa w latach 80. XIX wieku w swoich orkiestrach. Po nim np. John Sousa często używał saksofonu basowego w swojej orkiestrze. W pierwszym stuleciu istnienia saksofonu basowego muzykę z istotnymi partiami na ten instrument pisali m.in. Percy Grainger, Giacomo Puccini, Arnold Schönberg.