Mówiąc o początkach ruchu chłopskiego w postaci kółek rolniczych warto zwrócić uwagę na złożoność tego zjawiska i uwarunkowania geopolityczne. Ruch kółkowy rozpoczął swoją działalność w warunkach państwa będącego pod zaborami, których władze nie sprzyjały poczynaniom rolników. Obawiano się zmowy czy wręcz spisków chłopów, powstawaniu więzi między nimi, a podjęte działania oświatowo-edukacyjne miały wpływać na ich świadomość i na wzrost pozycji zawodowej. W wyniku przemian agrarnych powstały z jednej strony junkierskie gospodarstwa wielkoobszarowe wspierane przez państwo pruskie, z drugiej zaś strony drobne gospodarstwa chłopskie, obciążone daninami za uwłaszczenie i pozbawione umiejętności samodzielnego gospodarowania. Wychodząc zapotrzebowaniu chłopów na prostą i realną pomoc zaczęto tworzyć towarzystwa rolnicze zwane kółkami – "rolniczo-włościańskimi"Księga Pamiątkowa Związku Poznańskich Kółek Rolniczych, Poznań 1926..
Zadaniem kółek rolniczo-włośiańskich było zapoznawanie członków ze wszystkimi działami gospodarstwa wiejskiegoRocznik Kółek Rolniczo-Włościańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim, Poznań 1887..