Giovanni Maria Artusi (ur. ok. 1540 w Bolonii, zm. 18 sierpnia 1613 tamże) – włoski teoretyk muzyki i kompozytor. Znany z krytycznej oceny przemian zachodzących w muzyce klasycznej na przełomie XVI i XVII wieku.

Życiorys Urodził się ok. 1540 w Bolonii. Od 1562 był kanonikiem regularnym w w Bolonii. Do nowicjatu wstąpił 14 lutego 1562, a śluby złożył 21 lutego 1563. Przez pewien czas studiował w Wenecji, gdzie był uczniem Gioseffa Zarlina. Do śmierci w 1613 przebywał w klasztorze w Bolonii, gdzie poświęcał się studiom i publicystyce z zakresu teorii muzyki.

Publicystyka Jego pierwsze opracowanie L'arte del contraponto ridotta in tavole (1586) było hołdem złożonym Zarlinowi i skoncentrowaną na kontrapunkcie syntezą jego Le istitutioni harmoniche (1558). Potencjał analityczny i oryginalną myśl twórczą ujawnił Artusi w swojej drugiej książce Seconda parte dell'arte del contraponto (1589), w której szeroko odniósł się do wykorzystania dysonansów w kontrapunkcie. Zwrócił w niej uwagę, że de facto dysonanse występują w analizowanych kompozycjach w większej liczbie niż konsonanse i przydatne są do ilustrowania treści opisujących smutek, łzy i cierpienie. W L'arte del contraponto (1598) kontynuował myśl przewodnią dwóch poprzednich, analizując szerszy zakres twórczości.