Dorastał w Berkeley w okolicy, którą w większości zamieszkiwała ludność czarnoskóra. Chcąc się z nią zasymilować, jako nastolatek przyjął nazwisko „Otis” jako bardziej „murzyńskie”. W swojej biografii napisał: Już jako młody chłopak zdecydowałem, że skoro nasze społeczeństwo postanowiło, że ktoś musi być czarny albo biały, ja będę czarny. Również jako nastolatek zaczął grać na perkusji. Kupił ją, fałszując na czeku podpis ojca. Po roku nauki w szkole średniej zakończył edukację, żeby grać w grupach występujących w Berkely i okolicach. W 1939 dołączył do zespołu West Oakland House Rockers, który prowadził pianista „Count” Otis Matthews. Na początku lat 40. grał w orkiestrach swingowych, m.in. Serenaders trębacza Lloyda Huntera.
2 maja 1941 roku, mając dziewiętnaście lat, poślubił o rok młodszą Phyllis Latricię Walker, Afroamerykankę o korzeniach filipińskich. Znał ją od dzieciństwa. Mimo protestów matki, młodzi wyjechali z Kalifornii, żeby pobrać się w Reno w Nevadzie, gdzie małżeństwa ludzi różnych ras były wówczas legalne. Mieli czworo dzieci: dwóch synów – Johna „Shuggiego” i Nicholasa (obaj zostali muzykami) oraz dwie córki – Janice i Laurę.