thumb|Koczownica żółta thumb|Samica koczownicy podbiałówki thumb|Koczownica wonna thumb|Koczownica lucernówka thumb|Koczownica rudorożna thumb|Nomada nobilis thumb|Samiec Nomada australensis thumb|Koczownica pszczolinkowa thumb|Samiec Nomada zonata thumb|Samica koczownicy ciemnolicej Koczownica (Nomada) – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych i podrodziny koczownicowatych. Jedyny z monotypowego plemienia koczownic (Nomadini). Takson kosmopolityczny, obejmujący około 750 opisanych gatunków.

Morfologia Pszczoły osiągające od 3 do 16 mm ciała, smukłej budowy, ogólnym wyglądem przypominające osowate. Oskórek jest u nich skąpo owłosiony. Ubarwienie mają zwykle czarno-żółte lub czarno-białe, rzadziej czarne, czerwone, żółto-czerwone lub biało-czerwone. Głowę ich cechują przednie panewki żuwaczek umieszczone daleko od krawędzi oczu. W użyłkowaniu skrzydeł występują najczęściej trzy komórki submarginalne, z których pierwsza jest prawie tak długa jak dwie pozostałe razem wzięte, rzadziej brak drugiej żyłki submarginalnej powoduje obecność tylko dwóch zbliżonych rozmiarami komórek submarginalnych. Jako niemal jedyne koczownicowate charakteryzują się ostrym wierzchołkiem przykrawędziowym żyłki marginalnej.