Janina Maria Ruczajówna (Ruczaj) (ur. 24 czerwca 1887 we Lwowie, zm. po 1939) – polska nauczycielka, działaczka oświatowa i społeczna, obrończyni Lwowa.

Życiorys Ukończyła żeńskie seminarium nauczycielskie.

Od 13 maja 1907 nauczała w szkole powszechnej w Małkowicach koło Gródka Jagiellońskiego, a następnie w męskiej szkole im. Tadeusza Kościuszki we Lwowie. Była drużynową żeńskiej VII Lokalnej Drużyny Harcerskiej we Lwowie. Drużyna ta była złożona z dziewcząt pracujących fizycznie, które gromadziły się w klasztorze ss. Miłosierdzia przy ul. Teatyńskiej. Podczas obrony Lwowa była ochotniczką w Komendzie Uzupełnień „Sokoła-Macierzy”, a od 2 do 22 listopada w Polskiej Służbie Sanitarnej. W toku walk został ranna w wyniku strzelaniny na ul. Teatyńskiej. Do końca listopada leżała w placówce na tej ulicy kierując ruchem swoich harcerek.