Deinstytucjonalizacja – proces rozwoju działań i usług świadczonych na poziomie i przez społeczności lokalne, którego celem jest jak najszersza eliminacja konieczności świadczenia działań i usług instytucjonalnych (zakładowych) – świadczonych przez państwo lub samorządMaria Gagacka, Agnieszka Zaborowska, Bożena Zasępa, "Deinstutucjonalizacja usług społecznych dla osób w kryzysie bezdomności", Uczelnia Korczaka, Warszawa, 2024, s. 94-95.
W publikacji UNICEF z 2010 deinstytucjonalizacją (ang. deinstitutionalization) nazywa się całość procesu transformacyjnego, mającego na celu zmniejszenie rozmiarów lub całkowitą likwidację zakładów stacjonarnych (w tym wypadku opiekuńczych), na rzecz zapewnienia usług bazujących na standardach wynikających z praw człowieka i zorientowanych na rezultaty. Warunkiem likwidacji lub minimalizacji usług zakładowych jest zapewnianie alternatywy spełniającej określone standardy, umożliwiające osiągnięcie zakładanych przez zamawiającego usługę celów.