Już w okresie międzywojennym Halina Koneczna opisywała gwary używane w częściach powiatów skierniewickiego i rawskiego (w kontraście do sąsiednich gwar księżackich) jako bezbarwna mowa czyniąca duże postępy w naśladowaniu języka klas wykształconych bliskiej Warszawy. W latach 60. XX w. językoznawczyni Anna Basara stwierdziła, że nawet niepiśmienni ludzie ze starszego pokolenia prowadzący osiadły tryb życia często nie zachowują gwary, posługując się dialektem zbliżonym do polszczyzny literackiej. W jej opinii prowadzenia badań nad gwarami mazowieckimi utrudniała dwujęzyczność ludności regionu przejawiająca się w znajomości gwary, ale jej niestosowaniu, przynajmniej w kontaktach z ludźmi spoza lokalnej społeczności.
Współcześnie, spośród terenów tradycyjnie posługujących się gwarami Mazowsza bliższego, nadal podtrzymywaną kulturą ludową i tożsamością regionalną wyróżnia się Polesie. Jego gwarę opisała Aneta Bartnicka – autorka Słowniczka gwary kołbielskiej (2001) będącego jedną z nielicznych w regionie popularnonaukowych publikacji mających na celu popularyzację lokalnego dialektu.