Model został po raz pierwszy zaproponowany przez Oskara R. Langego w 1936 podczas debaty o kalkulacji socjalistycznej i został rozwinięty przez ekonomistów takich jak H. D. Dickinson i Abba Lerner. Choć Lange i Lerner nazywali swoją koncepcję „socjalizmem rynkowym”, to w praktyce model Langego jest odmianą gospodarki centralnie planowanej. W tym systemie centralna komisja planistyczna alokuje inwestycje i dobra kapitałowe, natomiast rynki odpowiadają za alokację pracy i dóbr konsumpcyjnych. Planowanie odbywa się poprzez symulację rynku dóbr kapitałowych, przy użyciu metody prób i błędów – opracowanej wcześniej przez Vilfredo Pareto i Léona Walrasa. W efekcie model Langego jest de facto centralnie planowaną gospodarką, a nie formą socjalizmu rynkowego.
Model Langego nigdy nie został wdrożony w praktyce, nawet w ojczyźnie Langego – Polsce. Po II wojnie światowej w kraju tym narzucono radziecki model planowania gospodarczego, który uniemożliwił eksperymenty z gospodarką opartą na ideach Langego. Pewne podobieństwa można dostrzec w mechanizmie Nowej Polityki Ekonomicznej (NEP) lub w tzw. komunizmie gulaszowym na Węgrzech za rządów Jánosa Kádára, choć i te systemy nie były czystą realizacją modelu Langego.
Przypisy
Kategoria:Ekonomia Kategoria:Plany gospodarcze Kategoria:Socjalizm