Ostatni sen starego dębu () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w marcu 1858 roku.
Publikacja Andersenowska baśń literacka Ostatni sen starego dębu, opatrzona podtytułem w nawiasie Baśń wigilijna (), została po raz pierwszy opublikowana 2 marca 1858 roku w Kopenhadze przez wydawnictwo C.A. Reitzel w antologii Nowe baśnie i opowieści. Pierwsza seria. Pierwsza kolekcja. 1858 (). W katalogu dzieł Hansa Christiana Andersena autorstwa baśń ma numer 771. Utwór został wznowiony za życia pisarza w 1870 roku. Jedną z pierwszych ilustracji do baśni przygotował rysownik Lorenz Frølich.
Andersen uczynił bohaterem baśni stary dąb rosnący przy wybrzeżu morskim. Najprawdopodobniej chodzi o dąb szypułkowy, charakterystyczny dla Danii. 365-letnie drzewo podejmuje dialog z jętką. Wśród innych elementów przyrody charakterystycznych dla ojczyzny poety w baśni pojawiają się: pole koniczyny, marzanka, pierwiosnek, dzika mięta, fiołek, stokrotka, konwalia, dzika róża, czarny bez, wiciokrzew, dzika jabłoń, konik polny, chrabąszcz, pszczoła, leśny gołąb, kukułka. Nawiązania kulturowe i religijne to m.in. umieranie i wstępowanie do Nieba, osoba Jezusa Chrystusa, zmartwychwstanie, Boże Narodzenie, święto dziękczynienia, dzwony kościelne, Alleluja, ołtarz druidów, cytra, harfa eolska.