Waleria Prochownik (ur. w 1943 r. w Sporyszu) – żywiecka gawędziarka i pisarka ludowa (prozatorka i poetka). Tworzy zarówno utwory gwarowe, jak i pisane językiem literackim. W 2015 r. została laureatką Nagrody im. Oskara Kolberga.
Życiorys Urodziła się 11 listopada 1943r. Ukończyła 7 klas szkoły podstawowej. Przez 30 lat, wraz z mężem, prowadziła gospodarstwo rolne. Wychowała czwórkę dzieci.
Twórczość Waleria Prochownik odkryła swoją pasję już jako dziecko (pisała np. podczas wypasu owiec). Wówczas postanowiła, że w przyszłości będzie prezentować swoje utwory na scenie. Jej młodość naznaczyły jednak trudne historie rodzinne, które sprawiły, że porzuciła pisanie na blisko 20 lat. Zaczęła ponownie od wierszy (w wieku 37 lat). W 1980 roku została przyjęta w poczet członków Grupy Literackiej „Gronie” w Żywcu, działającej przy Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej. Pisała o sprawach dla niej bliskich i przyziemnych – o sianokosach, żniwach czy polnej drodze. Przez rok tworzyła w ukryciu.
Jej pierwszy wiersz opublikowano w tygodniku Zielony Sztandar. Kolejne utwory prezentowała przede wszystkim w Grupie Literackiej „Gronie”.