Rubem Azevedo Alves (ur. 15 września 1933 w Minas Gerais, zm. 19 lipca 2014 w Campinas) – brazylijski pisarz, teolog, filozof, psychoanalityk i pedagog. Uważany za jednego z pionierów teologii wyzwolenia, był autorem ponad 160 publikacji przetłumaczonych na wiele języków, w tym angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański i rumuński. Jego dorobek obejmuje literaturę naukową, eseistykę, książki dla dzieci oraz prace z pogranicza teologii, filozofii, psychoanalizy i edukacji.
Życiorys W latach 1953–1957 studiował teologię w Seminarium Prezbiteriańskim, a w 1958 został pastorem prezbiteriańskim. Sześć lat później uzyskał tytuł magistra teologii na Union Theological Seminary w Nowym Jorku. Podczas reżimu wojskowego w Brazylii został oskarżony o działalność wywrotową, co zmusiło go do emigracji z rodziną do Stanów Zjednoczonych.
W USA ukończył doktorat w Princeton Theological Seminary, pisząc pracę Towards a Theology of Liberation, która stała się jedną z pierwszych systematycznych prób sformułowania zasad teologii wyzwolenia.