Katastrofa carskiego pociągu pod Borkami – wypadek kolejowy, który miał miejsce z udziałem pociągu cesarskiego na linii (obecnie Kolej Południowa) w pobliżu stacji Borki pod Charkowem (obecnie Wełeteń w rejonie czuhujewskim). Pomimo licznych ofiar w ludziach i poważnych uszkodzeń taboru kolejowego, w tym imperatorskiego wagonu, sam cesarz Aleksander III i członkowie jego rodziny przeżyli. Uratowanie rodziny cesarskiej zostało w oficjalnej prasie i tradycji kościelnej zinterpretowane jako cud; w miejscu katastrofy wzniesiono cerkiew Chrystusa Zbawiciela.

Przebieg zdarzeń mały|Miejsce katastrofy pierwszych wagonów pociągu carskiego: nasyp kolejowy, pod który wpadł pociąg. Obszar dzisiejszej wsi Wełeteń (wówczas chutor Szemietow). Do wypadku pociągu cesarskiego doszło r. o godz. 14:14 na 295 kilometrze linii na południe od Charkowa(297 wiorst od Kurska). Rodzina cesarska podróżowała z Krymu (z Sewastopola) do Petersburga (zimowej rezydencji w Gatczynie). Stan techniczny wagonów był doskonały, pracowały przez 10 lat bez wypadków. Wbrew jednak ówczesnym przepisom kolejowym, które ograniczały liczbę osi w pociągu pasażerskim do 42, pociąg cesarski, składający się z 15 wagonów, miał 64 osie. Masa pociągu mieściła się w granicach ustalonych dla przewozu towarów, ale prędkość ruchu odpowiadała pociągowi ekspresowemu.