Za rządów hiszpańskich gobernadorcillo był bowiem najwyższym urzędem, który zajmować mógł na archipelagu Filipińczyk.
Działalność konspiracyjna Baldomero Aguinaldo, podobnie jak wielu innych przedstawicieli ówczesnej filipińskiej elity, był wolnomularzem. Wspierał prace organizacyjne loży Pilar, działającej pod auspicjami a powstałej w 1894 w Imus. Następnie włączył się w starania na rzecz utworzenia loży w rodzinnym Kawit. Otworzyło mu to drzwi do nielegalnej w świetle kolonialnego prawa aktywności politycznej. Wprowadzony został przez kuzyna do Katipunanu, tajnej oraz wzorowanej na masonerii organizacji stawiającej sobie za cel wyzwolenie Filipin spod panowania hiszpańskiego. Jego ceremonia inicjacyjna odbyła się w Manili. W szeregach Katipunanu posługiwał się pseudonimem Mabangis, co można przetłumaczyć jako okrutny.