Struktura podstawowa Teorie sprawiedliwości odnoszą się do struktury podstawowej społeczeństwa (a nie działań ludzi czy pojedynczych instytucji). Struktura podstawowa jest układem zasadniczych instytucji politycznych, społecznych i gospodarczych w danym społeczeństwie. Struktura podstawowa określa warunki życia i oczekiwania jednostek ludzkich w społeczeństwie. John Rawls definiuje ją jako "sposób, w jaki główne instytucje społeczne dystrybuują podstawowe prawa i obowiązki oraz określają podział korzyści płynących ze społecznej kooperacji". Struktura podstawowa odpowiada w dużej mierze tradycyjnie wyróżnianej w liberalizmie sferze publicznej (która odróżnia się od sfery prywatnej).
Społeczeństwa mogą podejmować decyzje dotyczące kształtu struktury podstawowej i zasad, jakie nią rządzą. Podstawowym celem teorii sprawiedliwości jest wskazanie, jaka postać tej struktury jest najwłaściwsza ze względu na sprawiedliwość.
John Rawls
W swojej teorii sprawiedliwości John Rawls za pierwotny przedmiot ugody (umowy) uznaje zasady sprawiedliwości. Mają one regulować dalsze porozumienia międzyludzkie, dotyczące na przykład formy rządów.